Nieuw nummer De Kleine Meijerij

HELVOIRT – 21 september 2026. Over een onbetamelijke Helvoirtse huisvrouw, een oud Haarens cilinderbureau, het Oisterwijkse hotel De Linde en kastelen, omgrachte hofsteden en buitenplaatsen in Oisterwijk.

Recent verscheen aflevering 3 van het Heemkundetijdschrift De Kleine Meijerij. Daarin een verhaal van Frank Scheffers over Maria Baten, een Helvoirtse huisvrouw die zich aan ‘onbetamelijkheden’ te buiten ging. In 1791 kwam de kwestie voor bij de Helvoirtse schepenen. Getuigen verklaren dat: “Maria Catharina Baten, de huijsvrouw van Hendricus van den Bogaert, zedert geruijme tijd haare huijshoudinge niet naar behooren nagaat, maar in tegendeel zig in den drank en hierdoor aan ontbetamelijkheeden te buijten gaat, mitsgaders zig aan verregaande verkwistingen heeft overgegeven, zodanig dat zij strekt tot ruïne van haar echtgenoot en hun agt kinderen.’’
Foto hoofdpagina; de woning van het echtpaar Van den Bogaert-Baten op de hoek van de Achterstraat en de Lindelaan. (collectie BHIC)

Ton van de Ven schrijft over het mooie trommel- of cilinderbureau dat zijn vader, de Haarense bakker Jan van de Ven in 1941 kocht. Hij deed er zijn administratie en zal er ook zeker de stukken doorgenomen hebben die hij ontving als gemeenteraadslid of als voorzitter van de Fanfare-Liedertafel Sint Gregorius. Ook de auteur zelf heeft er nog aan gewerkt. Thans heeft het een plaats gekregen in de collectie van de heemkundekring.

Taco Hermans schrijft over kastelen, omgrachte hofsteden en buitenplaatsen in de gemeente Oisterwijk. In dit nummer beschrijft hij de geschiedenis van deze gebouwen in de plaats Oisterwijk zoals Ter Borch, Durendael, Weijenbergh, Spreeuwenburg,  Swanenborch/Zwanenhof en de Wouwer. In het volgende nummer van De Kleine Meijerij verschijnt deel 2 van zijn artikel dat aandacht besteedt aan dit type panden in Moergestel en Haaren.

Anton van Dorp schreef een artikel over het statige en sjieke Oisterwijkse hotel De Linde aan de hand van foto’s uit de jaren 1908-1918 toen dit hotel geëxploiteerd werd door Gerardus Oirbans. Na de hotelfunctie ging het gebouw vanaf 1928 dienst doen pastorie voor de pastoor van de Joanneskerk en thans vinden we in dit pand aan De Lind 52 Gallery Van Dun.

Dorry de Beijer vertelt het levensverhaal van Lisamaria Meirowsky. Voor deze Duits-Joodse lekendominicanes werd op 29 juni jl. een struikelsteen gelegd in het straatwerk voor Ons Koningsoord te Berkel-Enschot. Zij woonde de laatste twee jaar van haar leven in het poortgebouw van de abdij Koningsoord. Samen met de trappistinnen Maria-Theresia en Hedwigis Löb werd zij als tot het katholicisme bekeerde Jodin op last van de Duitsers op 2 augustus 1942 opgepakt en afgevoerd naar het vernietigingskamp Auschwitz alwaar zij om het leven kwam. Haar naam staat ook op de steen in de Oude Toren waarop de oorlogsslachtoffers uit ons dorp worden gememoreerd.

Verder in dit nummer aandacht voor het boek over Landgoed Baest in de jaren 1225-2025 en de uitgave over het leven van Winando een Tilburgse fascinateur en de gebruikelijke webtip. Dit keer als tip een site waarop diverse foto’s uit Oisterwijk en Haaren te zien zijn uit de jaren van de Tweede Wereldoorlog: www.beeldbankwo2.nl

Deze aflevering 3 van De Kleine Meijerij is verkrijgbaar bij Slijterij Mitra aan de Kerkstraat te Helvoirt, W. van Pinxteren, Markt 2 te Esch en H. van Helvert, Plataanlaan 6 te Haaren (0411-622230) en bij het Heemcentrum van De Kleine Meijerij Schoolstraat 5 te Oisterwijk.

Heemkundekring De Kleine Meijerij heeft als werkgebied Berkel-Enschot, Biezenmortel, Esch, Haaren, Helvoirt, Heukelom, Moergestel, Oisterwijk en Udenhout: www.dekleinemeijerij.nl